جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 2869- تاریخ : 1392/06/17 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران(يكشنبه)

 طنـــــــــــز 

اندام عضلاني طنز با وزنه هاي ممارست و مطالعه

شهيار ضيائي


طنز و تبسم: نظريه پردازي راجع به طنز و ادبياتي که مربوط به طنز باشد ، سهل و ممتنع است. طنز واژه اي عربي است به معناي مسخره کردن، طعنه زدن و سخن به رموز گفتن که ريشه آن را در ادبيات کهن ايران زمين مي دانند.

از سال هاي پيش از طنز براي بيان خيلي از نصايح و صحبت هاي حکيمانه و رهنمودهاي عالمانه استفاده مي شد. شايد بتوان گفت تاريخ طنز ايران به زمان عبيد زاکاني (پدر طنز ايران) برمي گردد که بسياري از نويسندگان خارجي هنر طنزنويس خود را به طنز نويسان ايراني ترجيح دادند که وقتي مورد بررسي و مکاشفه قرار مي گيرند ديده مي شود که حتي طنزهاي ايران کهن را مي توان در بسياري از موارد از طنزهاي کمديا دل آرته ايتاليا و يونان و رم و اسپانيا قديمي تر و حتي پربارتر دانست. اغلب طنز را با جوک و لطيفه و لوده بازي و هجو گويي اشتباه مي گيرند، متاسفانه بسياري از فيلمنامه نويسان و بازيگران و کارگردانان تفاوت طنز با لوده بازي و... را نمي دانند و در حال حاضر به جرات مي توانم بگويم طنز نويس ماهري که به معناي حقيقي کلمه آن را درک کند، در عصر ما وجود ندارد و يا خيلي کمرنگ است. بطور دقيق هيچ تاريخي از پيدايش کمدي نه در ايران و نه در يونان و رم وجود ندارد. فقط در فن شعر ارسطو اشاره اي به تاليفاتي از ناحيه اپيکارم و فرميس منتهي شده است.

گونه هاي مختلف طنز باعث شده است که قشر بسيار خاصي از نويسندگان محترم جرات کارکردن در حوزه مذکور را داشته باشند. از گونه هاي مختلف طنز مي توان به طنز سياسي، اجتماعي، تاريخي، مذهبي، عارفانه،فلسفي، لوده بازي، سياه بازي، طنز تلخ و طنز سياه و...اشاره کرد.

انواع آثاري که طنز نويس بايد بکار ببرد بسيار زياد است، رمان، نمايشنامه، شعر و وقايع اجتماعي عصر او و ... ولي شيوه ها و تکنيک هايي که در آن بکار مي برد محدود است، مانند کوچک کردن، بزرگ کردن، تقليد مضحک از يک تراژدي شناخته شده و حتي ايجاد موقعيتي در دلشان که به خودي خود طنزآميز است.

بکار بردن عين کلمات کسي که مورد طنز قرار مي گيرد و ايجاد چهارچوبي مضحک براي آن، قرار دادن يک بازيگر تيپ در مقابل تيپ ديگر مانند کمديا دل آرته ايتاليايي که مرسوم بوده همانند کمدي هاي لود و اينتر لود (اينترلودها در کمديا دل آرته فواصل بين نمايش ها را پر مي کرد که جذابيت شان بعدها به حدي زياد شد که جايگزين شدند) و البته پرداختن به وجوه تکنيکي نمايش کمدي باعث مي شود که کسري با قاعده بوجود بيايد که براساس اصول مدون اجرا و نگاشته مي شود، کمدي که طبقه اشراف را به سخره مي گيرد و طبقه فرومايه را ارجح تر قرار مي دهد. در نهايت به نظر مي رسد افرادي که سوداي طنز نويسي و قلم فرسايي در اين حوزه را دارند بايد ژانر يا گونه نوشتار خود را بشناسند و در چهارچوبي که اقدام به طنازي مي کنند تمامي چهارچوب ها را رعايت کرده و در صورت ساختارشکني مراقب عواقب آن باشند تا از مسير خود منحرف نشوند و نگاه نافذ و متفاوتي بر وقايع پيرامون خود داشته باشند و خوانش بي وقفه اي از شعر، نمايشنامه، رمان، داستان و... داشته باشند تا ذهن و قلم خود را براي پرداخت هر چه بهتر اثر آداپته کنند. طنز نويس بايد بداند مخاطب وي دنبال نگاه و ديدگاهي متفاوت و نو است.

او بايد تمامي زواياي ناگفته و پرداخت نشده جامعه خود و گونه هاي طنز را مورد بررسي قرار دهد و آفرينشي ناب را رقم بزند تا گامي موثر براي آينده ادبيات طنز بردارد.

در نهايت به زعم نگارنده طنزپرداز يا نويسنده مانند ورزشکاري است که هر چه بيشتر تمرين و ورزش کند، اندامي عضلاني تر خواهد داشت، پس نويسنده نيز هر چه بيشتر در اين حوزه تفحص کند و ممارست و خوانش را سرلوحه کار خود قرار دهد، افکارش عضلاني تر و منبسط تر خواهد بود و انديشه وي به مسيري صعودي هدايت و افکارش به قله هاي موفقيت رهنمون خواهد شد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
فرهنگ و هنر
گالري
بچه هاي مدرسه
ادبيات نوجوان
كانون