جستجوي پيشرفته برو
 درخواست اشتراکارتباط با ماآرشيوشناسنامهصفحه اصلي
نسخه شماره 1526- تاریخ : 1387/08/14 - اولين روزنامه جوانان و نوجوانان ايران - (سه شنبه)

  چگونه کلاس درس را اداره و کنترل کنيم؟ 

مجيد غلامي
از مهمترين عواملي که در اداره ، کنترل و رهبري کلاس درس  به معلمان  مي تواند کمک کند و به عنوان عوامل موثر  مطرح مي باشد مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
 الف- شخصيت معلم
ب- دانش معلم
  ج- مهارتهاي تدريس  نام برد.
 مجموعه اي از ويژگيهاي رفتاري هر فرد نماينده شخصيت آن فرد است . معلم بايد فردي صبور ، خونگرم ،مهربان و اجتماعي باشد. و سعي کند با رفتار هاي خوب و مناسب خود اثر مثبت بر رفتار دانش آموزان  بگذارد. معلمي در اداره ،هدايت و رهبري کلاس درس خودموفق است که توانايي حل هوشمندانه تعارضها و تضاد هاي موجود در مباحث کلاسي را دارا باشد.
يعني در هنگام بحث و گفتگو دانش آموزان با توجه به روشهاي معقول سعي کند آن تضادها و اختلافات را در بين دانش آموزان حل کند.  و اگر در اين راه توفيقي بدست نياورد ممکن است چنين دانش آموزاني را به کلاس ديگر انتقال دهد. و يا ممکن است ابتدا در حل تضاد بکوشد و اگر موفق نشد آنان را از يکديگر جدا کند. و مي توانيد از مربي پرورشي و مشاورين مدرسه هم کمک بگيريد.  ولي بهتر است معلم از عقل سليم خود بهره بگيرد.
اگر مي خواهيد يک معلم خوب و موفق در اداره و کنترل کلاس باشيد بايد از خودتان شروع کنيد. و بايد آنقدر به موضوع گدرگس مسلط باشيد  که با بيان خوب و رسا چنان درس بدهيد که دانش آموز را مجذوب  خود نمايد.  و در اين زمينه معلمان تازه کار بخصوص مي توانند  به مطالعه کتابهاي مربوط به روان شناسي تدريس - يادگيري   بپردازند.
و هميشه با توجه به پيشرفت علوم و تکنولوژي در دنيا  ايجاب مي کند معلم از تازه هاي علم آگاه و با خبر باشد و در زمينه فني و اجتماعي و چگونه برقراري ارتباط با دانش آموزان  هميشه آماده باشد .
 معلم پيوسته معلومات و اطلاعات خود را بايد به روز و نو کند. بايد علم خود را گسترش دهد. تا بتواند از عهده پاسخگويي به پرسشهاي دانش آموزان در سطح بالاتر بر آيد. و از پاسخ دادن نادرست به سوالات دانش آموزان پرهيز کند. و در صورتي که جواب سوال دانش آموزان را نمي داند بايد آنقدر مهارت داشته باشد که به نحوي سوال را به شکل ديگر به خود دانش آموزان به عنوان کار تحقيق ارائه دهد. علاوه بر تسلط به موضوع درس معلم بايد مفهوم يادگيري و ياد دادن را بداند. درس دادن شامل فعاليتهاي معلم  مي باشد. که باعث واداشتن  دانش آموزان به توجه ، مشاهده ، ايجاد ارتباط ، ياداوري ، استدلال و نتيجه گيري مي شود.  معلم بايد نسبت به نيازها و احساسات دانش آموزان  کلاس حساس باشد .
همه يادگيرندگان يک کلاس شما بچه هاي باهوش نيستند از نظر ميزان هوش و توانايي ذهني و جسمي و از نظر استعداد  متفاوت هستند. و چه دانش آموزان با هوش  و چه دانش آموزان کم هوش  و چه دانش آموزان منظم و مرتب و چه آنهايي که سرکش و ياغي و يا بازيگوش هستند همگي نياز به حمايت و تشويق دارند. و معلم نبايد از انتقاد کردن بيش از حد  لازم استفاده کند . و لازم نيست زيرا گاهي وقتها انتقاد کردن بيش از حد معلم مي تواند تبديل به حالت سرزنش و سر کوفت زدن از نظر دانش آموز جلوه کند.  و احتمال اثر تخريبي آن بيش از فوايدش خواهد بود. معلم بايد کارهايش قبل از ورود به کلاس سازمان يافته وآماده نمايد يعني از وقت و زمان خود به خوبي استفاده کند.  و از قبل برنامه آموزشي خود را تنظيم کرده و براي عوض کردن موضوع بحث و گفتگو از لحظه ها در کلاس خوب استفاده نمايد. در کلاس فعاليتهاي متنوعي را به کار گيرد. زيرا باعث مي شود هر حادثه يادگيري مقدمه و بهانه اي براي حادثه يادگيري ديگر باشد. از برنامه يا جدول يادگيري مثل جدول تحليل محتوايي درس و طرح درس مناسب که از قبل آماده کرده است و مورد بررسي قرار داده است استفاده کند اين بخصوص براي معلمان تازه کار امر ضروري است. و معلم تمام تلاش خود را بايد بکار بگيرد تا کلاس خود را به صورت زنده و شاد و فعال اداره کند. ولي بر دانش آموزان فشاري بيش از حد توانشان وارد نکند. و به دانش آموزان فرصتهاي بيشتري بدهد تا خود را براي يادگيري آماده کند.
 يک معلم بايد دانش آموزان خود را براي يادگيري انگيخته نگه دارد. و چنان فضاي رواني مناسبي را ايجاد کند که دانش آموزان را نسبت به يادگيري مطالب و گوش دادن و کنجکاو بودن آماده نگه دارد. موجباتي را فراهم نمايد که هر چند دانش آموزان  در حال نشسته  به يادگيري بپردازند. زيرا بعضي مواقع بچه ها از نشستن روي صندلي معمولا نامناسب مدارس خسته و شکايت مي کنند.  معلم بايد آگاه باشد و چنان کنترل کلاس را در اختيار  بگيرد که گويي چشمي نيز در پشت سر خود دارد. و هيچوقت  دانش آموزان نبايد احساس کنند که تحت کنترل يا فشار معلم هستند. معلمي هم حرفه و هم هنر است. معلم بايد خوب مهارتهاي تدريس را در کلاس در موقيعت هاي مناسب  به کار بگيرد. بطوري که اين مسئله مي تواند باعث جلب توجه و جذب و افزايش علاقه دانش آموزان  به سوي فعاليتهاي يادگيري شود. شما  مي توانيد از مهارتها ، تجربيات معلمان برجسته و قديمي و يا موفق  در همان مدرسه يا مدارس ديگر استفاده کنيد.
هر معلم از قبل بايد مهارتهاي لازم را براي آن درس مشخص نمايد و آنها را در مدت زمان مناسب تمرين و تکرار کند و بياموزد. ودر ضمن ارتباط معلم با دانش آموزان بايد مطلوب باشد. در آن صورت حاصل آن نوعي اشتراک اطلاعات ، معلومات و مهارتها ميان معلم و دانش آموزان خواهد بود. يکي از راههاي کنترل و مديريت کلاس طرح پرسشهاي مناسب توسط معلم ، جهت برانگيختن تفکر و جهت دادن به مسير يادگيري دانش آموزان به هنگام انجام فعاليتها است.
  معلم براي اينکه دانش آموزان خود را کنترل کند بايد آنها را بشناسد و آنها را در امر يادگيري و ساير فعاليتهاي کلاسي مشارکت دهد. و تشويق کند و استفاده از همکاري دانش آموزان در فعاليتهاي يادگيري امري ضروري براي رهبري ، هدايت ، اداره کلاس درس است و همچنين نوعي احترام گذاشتن به دانش آموزان  مي باشد وقتي شما در مديريت و امر يادگيري از آنها کمک مي گيريد آنها احساس خوبي پيدا مي کند.
 حتي شما مي توانيد براي حل برخي از مشکلات کلاس با آنها مشورت نمايد و از آنها نظر خواهي کنيد.  تا جاي که امکان دارد از اطلاعات و آموخته هاي قبلي دانش آموزان در امر تدريس استفاده کنيد. و تنها از روش سخنراني  در کلاس استفاده نکنيد زيرا اين روش به تنهايي براي دانش آموزان  بخصوص دانش آموزان بازيگوش و فضول و نا آرام که دوست ندارند گوش دهند و يا ياداشت برداري کنند  زياد مفيد نيست و نتيجه خوبي به همراه ندارد.
بهتر است از روشهاي مختلف و متنوع مانند روش مباحثه اي که دانش آموزان را براي شرکت فعال در پاسخ گويي به سوالات ، اظهار نظر و رقابت مثبت و دفاع از نظر خود تشويق مي کند استفاده کنيد و يا مي توانيد از روشي به نام روش تمرين وتکرار که همواره سبب ترغيب دانش آموزان به انجام يادگيري مهارتها مي شود استفاده کنيد و گاهي وقتها مي توانيد از روش پژوهش گروهي که نوعي فعاليت دسته جمعي دانش آموزان در گروه هاي کوچک به منظور انجام دادن امر مطالعه و سازماندهي  يادگيري است استفاده نمايد البته در اين مورد بايد حتما معلم از قبل مراحل جريان پژوهش گروهي را با دانش آموزان در ميان بگذارد و آن را بررسي و کنترل کند.
 معلم بايد مهارت آغاز درس را خوب انتخاب نمايد  مثلا از يک داستان ، از يک مشاهده نا همخوان که او فکر نمي کند و انتظار اتفاق افتادن آن نيست و يا از يک پرسش خوب يا طرح  يک معما  درس را آغاز کند. و از دانش آموزان براي پيدا کردن جواب و حل آن مسئله يا پرسش و يا معما  کمک بخواهد. معلم مي تواند از روشي به نام روش مکاشفه اي استفاده کند که دانش آموزان و فعاليتهاي فکري آنها را در جهت کشف برخي مفاهيم و اصول علمي هدايت مي کند و فرصت کمتري براي بازيگوشي و انجام مسائل بي مورد پيدا مي کنند.
استفاده از روش پرسش و پاسخ در روش مکاشفه اي مي تواند سبب افزايش مهارتهاي ذهني در دانش آموزان  بگردد و از آنجا که خود دانش آموزان شخصا مطالب را کشف مي کنند ذوق و اشتياق  او به يادگيري و انجام فعاليتها و منظم بودن بيشتر مي کند . حتي استفاده به موقع و مناسب روش انجام دهيد ، نگاه کنيد و ياد بگيريد در مورد همه بچه ها ( باستعداد- کم استعداد - متوسط ; ضيعف و....) کارايي فراوان دارد. در اين روش آنها از يکديگر کمک مي گيرند و در گروه  همديگر را راهنمايي مي کنند و بتدريج توانايي ها و قابليت هاي گروهي دانش آموزان افزايش يافته و ياد مي گيرند چگونه به يکديگر احترام بگذارند و چگونه با هم همکاري داشته باشند.  اگر معلم از برنامه يادگيري  کند  استفاده کند و در عين حال باعث سردرگمي دانش آموزان خود مي شود. و فضاي رواني کلاس به نحوي خواهد شد که يادگيري براي آنها خسته کننده  مي گردد.
 مديريت و اداره کلاس دستخوش تغيير خواهد شد و کنترل کلاس از مسير اصلي خارج مي گردد.  معلم بايد بکوشد  تا دانش آموزان  کلاس خود را به نحوي به فعاليت وا دارد که هيچ يک از آنان احساس خستگي و يکنواختي نکنند. زيرا خستگي و يکنواختي خود عاملي براي پيدايش شيطنت هاي دانش آموزان و بي نظمي در کلاس  است. معلم بايد داراي آن چنان شيوه رفتاري مطلوب ، دوستا نه اي و در حد استاندارد آموزشي باشد که اکثريت دانش آموزان را به گوش دادن درس  علاقمند نمايد. و غالبا بايد نسبت به شنيدن عقايد و نظر هاي جديد دانش آموزان  تمايل نشان دهد. و از دانش آموزان  خود دعوت کند که در بحث و گفتگوي آزاد  شرکت کند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
اجتماعي
جوان و جامعه
تلخند
بچه هاي مدرسه
زنگ ورزش
كانون
کارتو نيست